რამდენიმე შეკითხვა “იმედის” ჟურნალისტს


“ვინ არის პეტრე მელიქიშვილი? რამდენი გვერდი აქვს სამკუთხედს? ვინ არის ილია მართალი? იყო თუ არა საქართველოს პირველი პრეზიდენტი კონსტანტინე გამსახურდია? ვინ არის საქართველოს პრემიერმინისტრი? რომელ საუკუნეში მეფობდა შოთა რუსთაველი?” გაეცით პასუხი ამ კითხვებს? ყოჩაღ, ე.ი თქვენ განათლებული და წიგნიერი ყოფილხართ. ვერ გაეცით? ე.ი. უვიცი ხართ. განათლება-გაუნათლებლობის ეს კრიტერიუმი მე არ დამიდგენია. მისი ავტორები ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტები არიან. ამ კითხვებზე დაფიქრება კი ამ დღეებში ძალიან ბევრს მოუწია.

იმედზე “სპეციალური რეპორტაჟის” ბოლო გადაცემაში გასულმა სიუჟეტმა უამრავი მითქმა-მოთქმა გამოიწვია. ახალგაზრდა თაობა გაუნათლებლებად და უწიგნურებად შერაცხეს. კვლავ ალაპარაკდნენ იმის შესახებ, თუ რა “ბნელები და დებილები” არიან ეს ახალგაზრდები. ამ სიუჟეტმა ძალიან ბევრი აღაშფოთა: ზოგი საქართველოს მომავლით შეწუხდა (ეს რა უვიცების ხელში არის ჩვენი მომავალი და რა გვეშველებაო), ზოგი კი თემის არასამართლიანი გაშუქებით.

არის თუ არა დღეს საზოგადოების გაუნათლებლობა პრობლემა? რა თქმა უნდა არის. რატომაა საჭირო პრობლემებზე საუბარი, თუნდაც მედიის საშუალებით? იმიტომ, რომ გავაანალიზოთ და დავადგინოთ პრობლემის არსი, მისი საფუძველი. მხოლოდ ასე შეიძლება მოგვარდეს ეს პრობლემა. ანუ თუ პრობლემის გადაწყვეტა გვინდა, უნდა ვეძებოთ მისი მიზეზები და არა შედეგები. ჩემთვის გაუგებარია, რატომ უკვირთ გაუნათლებლობის მაღალი დონე საქართველოში, გაიხსენეთ როგორ ასწავლიან სკოლებსა და უნივერსიტეტებში. გაუნათლებლობის პირველი მიზეზი სწორედ აქ უნდა იყოს.

მიუხედავად იმისა, რომ გაუნათლებლობა არის პრობლემა, ეს არ ნიშნავს რომ საქართველოში არ არიან ნიჭიერი, ჭკვიანი და განათლებული ახალგაზრდები. (პირადი დაკვირვებიდან გამომდინარე, შემიძლია ვთქვა, რომ ნაკითხ და ნასწავლ ადამიანთა რიცხვი ჩემ გარშემო იზრდება). სამწუხაროდ “სპეცრეპორტაჟის” სიუჟეტში ისინი ვერ მოხვდნენ. საინტერესოა, ნუთუ ჟურნალისტმა ერთი ადამიანი მაინც ვერ მონახა, ვინც სწორად გასცა პასუხი? რა თქმა უნდა, მონახავდა, უბრალოდ მხოლოდ ისინი მოხვდნენ ეკრანზე, ვინც ხელი შეუწყო ჟურნალისტის აზრის განმტკიცებას. რა მოხდებოდა, რომ ჟურნალისტს მხოლოდ იმ რესპონდენტთა პასუხები ჩაესვა სიუჟეტში, ვინც სწორად გასცა პასუხი? იტყოდნენ, რომ უნიჭიერესი და ძალიან განათლებული ახალგაზრდა თაობა გვყავს? ესეც ისევე შორს იქნებოდა რეალობისგან, როგორიც სინამდვილეში გამოვიდა სიუჟეტი.

როცა ჩემმა დამ მკითხა, ვინ არის პეტრე მელიქიშვილიო, თავიდან მეც დავიბენი და მეგონა, რომ ვინმე ფეისბუქელი მეგობრის შესახებ მეკითხებოდა. ამით იმას მინდა გავუსვა ხაზი, რომ ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს სიტუაციასა და გარემოს, როცა შენ მსგავსი გამოკითხვის “მსხვერპლი” ხდები. როდესაც შენთან მიკროფონით ხელში მოდის ჟურნალისტი, უმეტეს შემთხვევაში შენ ენდობი მას და ვერც წარმოიდგენ, რომ ის დასმულ კითხვაში არასწორ ინფორმაციას გამოგაპარებს. მაგალითად, ეჭვი არ შეგეპარება რომ კითხვაში “რომელ საუკუნეში მეფობდა შოთა რუსთაველი?” რამე შეცდომაა.

ვფიქრობ, რომ სიუჟეტში მოყვანილ ინფორმაციას PIRLS და PISAM-ის მიერ ჩატარებულ კვლევის შესახებ დაზუსტება ჭირდება: სიუჟეტის მიხედვით, კვლევამ დაადგინა, რომ საქართველოში წიგნიერების დაბალი დონეა და ის 45 ქვეყანას შორის იკავებს ერთერთ ბოლო ადგილს. უნდა ითქვას, რომ კვლევამ აჩვენა წაკითხულის გააზრების დაბალი დონე სკოლის მოსწავლეებში. ის არ ეხებოდა სტუდენტებს ან უნივერსიტეტდამთავრებულებს, რომლებსაც უკვე აქვთ დიპლომები, არამედ 9-10 და 14-15 წლის ბავშვებს.

სიუჟეტის ნახვის შემდეგ რამდენიმე კითხვა გამიჩნდა მის ავტორთან:

1. გსმენიათ თუ არა რამე იმ პრინციპების შესახებ, რომელიც ჟურნალისტმა უნდა დაიცვას? მაგალითად, ობიექტურობის შესახებ? როგორ ფიქრობთ რამდენად მიუკერძოებელი და დაბალანსებული იყო თქვენ მიერ მომზადებული სიუჟეტი? ნუთუ ერთი რესპოდენტიც კი ვერ იპოვეთ ისეთი, ვინც კითხვებზე სწორი პასუხი გაგცათ?

2. გსმენიათ თუ არა რამე მედიის საგანმანათლებლო ფუქნციის შესახებ? როგორ ფიქრობთ ტელეკომპანია “იმედი” რამდენად და როგორ ცდილობს შეასრულოს ეს ფუნქცია?

3. რა აზრის ხართ ტელეკომპანია “იმედის” ეთერში გასულ გადაცემებზე “დღის შოუ”, “ყოფილი ცოლების კლუბი”,”თბილისი Live”, “ნანუკას შოუ”? თქვენი აზრით, რამდენად ღირებული გადაცემებია ისინი და რას სძენს მათი ყურება ადამიანს?

4. როდესაც ინტერესდებით სხვების განათლებისა და წიგნიერების დონით, იქნებ თქვენივე კოლეგებიდან დაგეწყოთ კვლევა და ჯერ მცირე გამოკითხვა მათთვის ჩაგეტარებინათ: უკვე ლეგენდები დადის იმაზე, როგორ ეძებდა ელენე ახვლედიანის ნომერს მის გამოფენაზე მოხვედრილი თქვენი ერთერთი კოლეგა. ძალიან მაინტერესებს როგორ გაართმევდნენ თავს მსგავს შეკითხვებს თიკო, ნანკა, ნუკი , კუკი …:/

და ბოლოს, იქნებ აჯობებს სანამ რამე სიუჟეტს გადაიღებთ, გაეცნოთ ჟურნალისტთა ქცევის პრინციპებს?

პ.ს ეს არა მარტო თქვენ, არამედ “იმედის” ყველა ჟურნალისტს ეხება.

, , , , , , , , , , , , , , , ,

  1. #1 by kalatozik on March 14, 2011 - 7:20 pm

    გეთანხმები, განსაკუთრებით იმ 4 პუნქტში! და შენ საიდან იცი, რომ ელენე ახვლედიანის მოტრფიალე იმედის ერთ-ერთი სახეა?:)))

    • #2 by dreamar on March 15, 2011 - 1:02 am

      რამდენიმე ბლოგეზე წავიკითხე ამ ამბის შესახებ :))

      • #3 by dreamar on March 15, 2011 - 1:13 am

        კიდევ რამდენიმე ფეისბუქელმა მეგობარმაც მითხრა🙂

  2. #4 by Tretiakovebi on March 15, 2011 - 6:50 am

    ნუთუ ერთი რესპოდენტიც კი ვერ იპოვეთ ისეთი, ვინც კითხვებზე სწორი პასუხი გაგცათ?

    მეც მაგას ვიძახი, ვითომ რაღაც ქნეს რა.

  3. #6 by Affen Spiele on March 17, 2011 - 12:28 pm

    ნეტა ამას კითხულობდნენ თვითონ რა იქნებოდა = ))

  1. რუსთავი2-ის ჟურნალისტმა პასუხი უნდა აგოს « Dreamar's Blog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s