Posts Tagged პირადი ცხოვრება

რატომ ვაშეარებ ნაგავს


ხანდახან ხდება ხოლმე რომ ფეისბუქზე “ნაგავს” ვაშეარებ, მაგალითად აი ასეთს. რატომ უნდა გაგიჩნდეს “ნაგვის” სხვებისთვის გაზიარების სურვილი და ამით ამ პროდუქტს ერთგვარი რეკლამირება გაუწიო? ლოგიკური და მართებული კითხვაა. პირველ რიგში, უნდა განვმარტო, რომ “ნაგავ” ინფორმაციაში ვგულისხმობ არაეთიკურ და არაპროფესიონალურ ჟურნალისტურ პროდუქტს. შევეცდები თანმიმდევრულად ავსხნა, რატომ იქცევს ხოლმე “ნაგავი” ჩემს ყურადღებას.

1) რატომ ვუყურებ “ნაგავ” სიუჟეტებს? როცა რაღაცას აფასებ, მითუმეტეს აკრიტიკებ, შენი კრიტიკის საგანს კარგად უნდა იცნობდე. ყოველ შემთხვევაში, გარკვეული წარმოდგენა მაინც უნდა გქონდეს ამ რაღაცის შესახებ. როგორ უნდა თქვა სიუჟეტზე “ნაგავიაო” თუ ნანახი არ გაქვს. მითუმეტეს ეს არ არის 2 საათიანი ფილმი, რომ მასზე დროის დახარჯვა დაგენანოს. მართალია, ყოველი წუთი ძვირფასია, მაგრამ იმის თქმა მინდა, რომ განსაკუთრებით დიდ დროს არ მოითხოვს კრიტიკის მსგავსი ობიექტის გაცნობა.

2) პირველი პუნქტიდან გამომდინარე გასაგებია, რატომ ვეცნობი ხოლმე ინფორმაციას პირობითი სახელით “ნაგავი”. მაგრამ ჩნდება მეორე კითხვა: მას შემდეგ როცა პირადად გაეცნობი ამ ინფორმაციას, რა საჭიროა მისი გაზიარება სხვებისთვის? ინფორმაცია, რომელზეც ვსაუბრობ, არის ჟურნალისტური პროდუქტი, სადაც ხშირ შემთხვევაში ირღვევა როგორც რესპონდენტთა უფლებები, ასევე მაყურებელთა უფლება მიიღოს ობიექტური და მიუკერძოებელი ინფორმაცია. ეს არ არის უხარისხო ფილმი ან წიგნი, რომლის სხვებისთვის გაზიარებაც, თუნდაც ფეისბუქზე, ცოტა ლოგიკასაა მოკლებული. ძალიან იმედგაცრუებული უნდა დავრჩე ფილმით, რომ მერე ფეისბუქზე დავაშეარო და აღვნიშნო ამის შესახებ. თანაც ანტირეკლამაც რეკლამააო და პირადად ჩემს შემთხვევაში ის უფრო მეტ ყურადღებას იპყრობს, ვიდრე ჩვეულებრივი რეკლამა.

მაგრამ ზემოთხსენებული “ნაგავი” ინფორმაცია უბრალოდ უხარისხო პროდუქტი არ არის: პირველ რიგში, აღმაშფოთებელია ის, თუ როგორ ირღვევა ამ პროდუქტით სხვისი უფლებები. რამდენმა ადამიანმა იცის, რომ ჟურნალისტს არ აქვს უფლება რესპოდენტთან შეუთანხმებლად ჩაიწეროს მისი საუბარი გარდა განსაკუთრებული შემთხვევებისა? რამდენმა ადამიანმა იცის, რომ დაუშვებელია დანაშაულში ეჭვმიტანილისა თუ უბედური შემთხვევის შედეგად დაშავებულის ვინაობის გამხელა ჟურნალისტის მიერ? ბევრ ადამიანს ძალიან მწირი წარმოდგენა აქვს ჟურნალისტის უფლება-მოვალეობების შესახებ. ხშირ შემხთვევაში იმ რესპოდენტებმაც კი რომელთა, სიტყვაზე ვთქვათ, პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის უფლება დაირღვა ამა თუ იმ სიუჟეტით, არ იციან ამის შესახებ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, უჩივლებდნენ სიუჟეტის ავტორს ან პროტესტს მაინც გამოთქვამდნენ ამის შესახებ. ამიტომ, ჩემი აზრით, ძალიან მნიშვნელოვანია, მსგავსი “ნაგავი” სიუჟეტები დისკუსიის საგნად იქცეს და ამ დისკუსიაში რაც შეიძლება მეტი ადამიანი ჩაერთოს. სწორედ ამ მიზნით გამართლებულად მიმაჩნია “ნაგვის” დაშეარება თუ ყურება. მგონია, რომ თუკი საზოგადოებას მსგავსი ჟურნალისტური პროდუქტების მიმართ შესაბამისი რეაქცია ექნება, მათი რიცხვი იკლებს. იგნორირება მსგავსი ინფორმაციისა, მისი არდანახვა არ მგონია კარგი გამოსავალი იყოს. :/

Advertisements

, , , , , , , , , , , , ,

3 Comments

რუსთავი2-ის ჟურნალისტმა პასუხი უნდა აგოს

ძალიან ბერვი მარაზმული სიუჟეტი მინახავს ქართველი “პროფესიონალი” ჟურნალისტების დამსახურებით. თუმცა, იმან, რაც ბოლოს ვნახე, ყოველგვარ ზღვარსა და მოლოდინს გადააბიჯა. რუსთავი2-ზე “კურიერში”, 19 მარტს 18 საათზე, გავიდა სიუჟეტი, რომელიც მოგვითხრობს საკუთარი შვილის მკვლელობაში ეჭვმიტანილი ქალის შესახებ. ნაადრევი მშობიარობის შემდეგ გაჩენილი სისხლისდენის გამო ის საავადმყოფოში მოათავსეს. ქალის განცხადებით, მან მკვდარი 7 თვის ჩვილი გააჩინა და მიწაში დამარხა. არსებობს ეჭვი, რომ დედას სურდა ნაყოფის მოცილება, რამაც გამოიწვია ბავშვის სიკვდილი. ვისაც ეს სიუჟეტი არ გინახავთ, იხილეთ აქ. მისი ავტორია ეკა გაგუა.

წინა პოსტში ვწერდი ობიექტურობის პრინციპზე, რომლის დაცვაც ჟურნალისტს ევალება (ამ პოსტის “მუზა” იყო ტელეკომპანია “იმედის” ეთერში გასული სიუჟეტი), დღეს, ეკა გაგუას სიუჟეტით შთაგონებულმა, მინდა დავწერო ჟურნალისტთა კიდევ ერთი, ძალიან მნიშველოვანი პრინციპის შესახებ: პირადი ცხოვრებისა და ღირსების პატივისცემა. ამ პრინციპის თანახმად, ჟურნალისტმა ამა თუ იმ მოვლენის გაშუქებისას უნდა გამოიჩინოს სიფრთხილე, რათა არ შელახოს ამ მოვლენაში ჩართულ ადამიანთა პირადი უფლებები. განსაკუთრებით დიდი სიფრთხილე მართებთ მედიის წარმომადგენლებს დანაშაულის ან უბედური შემთხვევის აღწერისას. დაუშვებელია ეჭვმიტანილის, დაზარალებულის და მათი ნათესავების იდენტიფიცირება, თუკი ამას საზოგადოებრივი ინტერესი არ მოითხოვს.

ზემოთხსენებულ სიუჟეტში ჩვილის მოკვლაში ეჭვმიტანილი დედის შესახებ თითქმის ყველაფერი გავიგეთ: მისი სახელი და გვარი, წლოვანება, საცხოვრებელი ადგილიც კი! მაუწყებელთა ქცევის კოდექსის თანახმად კი:
მუხლი 49. 3. დანაშაულისა და ანტისოციალური ქმედების გაშუქებისას, მაუწყებელმა არ უნდა მოახდინოს ეჭვმიტანილის იდენტიფიცირება, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მისი სახელი საზოგადოებისთვის ცნობილია ან საქმე საზოგადოებრივი ინტერესის მქონეა.

მუხლი 35. 4. ინფორმაცია პირის საცხოვრებელი ადგილის, ტელეფონის, ფოსტის თუ სხვა პირადი საკონტაქტო მონაცემების შესახებ, შეიძლება გამჟღავნდეს მხოლოდ საზოგადოებრივი ინტერესის არსებობისას.

ჟურნალისტი ამაყად გვიყვება, როგორ მოახერხა მან შესვლა შვილის მკვლელობაში ეჭვმიტანილი დედის პალატაში: ” ჩვენ მოგვეცა შესაძლებლობა შევსულიყავით იმ პალატაში, სადაც წევს … ჩვენ მას ძალიან ბევრი შეკითვხა დავუსვით, თუმცა მან არცერთ შეკითხვაზე პასუხის გაცემა არ ისურვა, მან არც სახის გამოჩენა არ ისურვა კამერების წინაშე.” ეკა გაგუა ცდილობს როგორმე აალაპარაკოს დანაშაულში ეჭვმიტანილი და პალატაში შეჭრისთანავე კითხვებზე გადადის: “თუ შეიძლება, გვითხარით სახლის პირობებში მოხდა ხო ნაყოფის მოშორება? მხოლოდ ორი სიტყვა გვითხარით ამ ფორმით რატო გადაწყვიტეთ, რატო საავადმყოფოს არ მიმართეთ?” მაუწყებელთა ქცევის კოდექსის თანახმად:

მუხლი 35. 20. მაუწყებელმა არ უნდა გადაიღოს ან გაავრცელოს მასალა, რომელშიც ასახულია უბედური შემთხვევის დაზარალებულები ან პიროვნება პირადი ტრაგედიის ან მწუხარების დროს, მათ შორის საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში, ან დაკრძალვაზე, როდესაც ეს პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობას ხელყოფს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც მიღებულია პირის თანხმობა. პირის გარდაცვალების შემთხვევაში საჭიროა ოჯახის წევრების თანხმობა.
მუხლი 35. 21. დაუშვებელია მაუწყებლის მიერ გასაჭირში მყოფი ადამიანების მიმართ ზეწოლის განორციელება იმისათვის, რომ მათ პროგრამაში მიიღონ მონაწილეობა ან დათანხმდნენ ინტერვიუზე.

რუსთავი2-ს ჟურნალისტმა ამ სიუჟეტის გამო პასუხი უნდა აგოს!

, , , , , , , , , , , ,

11 Comments

%d bloggers like this: